ALBO albo 4/2002. Intuicja. Psychika wizyjna

Joanna Karpowicz

Wydawnictwo Eneteia

Cena: 20.2 złotych

Intuicja - w przeciwieństwie do rozumu - nie jest związana z wolicjonalnymi motywacjami świadomymi. Gdy czynności i operacje rozumu uruchamiane są wolą (np. dedukcje, uzasadniania itp.), to akty intuicji od woli zależne nie są. Intuicja wiąże się z aktami twórczymi, a tych nie może wywołać lub spowodować wola (nie sposób być geniuszem na mocy chcenia). Ideologia oświeceniowego racjonalizmu i ekspansywna propaganda scjentystyczna doprowadziły na szeroką skalę w obrębie postkartezjanizmu do zapoznania walorów poznawczych intuicji, a nawet do ostrej krytyki samego pojęcia intuicji (neopozytywista M. Schlick np. w ogóle odmawia jej miana wiedzy i poznania H. Reichenbach i K. Popper wyznaczają granice zainteresowań filozofii nauki wyłącznie do tzw. kontekstu uzasadniania w nauce). Ogólna tendencja filozofii analitycznej, neopozytywistyczna redukcja filozofii do logicznej analizy języka nauki, wreszcie Poppera hipotetyzm dedukcyjny w filozoficznych badaniach nad nauką eliminowały możliwość udziału intuicji w procesach uzyskiwania wiedzy na rzecz metody racjonalnej, która ma gwarantować obiektywność i prawdziwość wiedzy, a uczonego normatywnie zaopatruje w tzw. racjonalne standardy postępowania badawczego.